Stabilność fizyczna

W grupie glinokrzemianów stosowanych w ogrodnictwie do najbardziej znanych należą, perlit, pumeks i zeolit. Najbardziej znany jest perlit, pochodzący ze skały wulkanicznej. Minerał ten zawiera agd i trv, w stanie naturalnym do 5% wody i kiedy po skruszeniu podgrzewany jest do temperatury, silnie pęcznieje, staje się utworem bardzo porowatym, i lekkim, łatwo przyjmującym i oddającym wodę.

Substraty zawierające perlit w dużym udziale, cechują się dobrym drenażem i napowietrzeniem. Perlit jest chemicznie i biologicznie inertny i wykazuje dużą stabilność fizyczną. Z uwagi na stosunkowo wysoką zawartość glinu w użytkowaniu nie powinien być nawożony pożywkami, aby nie uruchamiać nietoksycznych ilości tego pierwiastka.

Perlit używany jest jako podłoże jednorodne lub w mieszankach, głównie z torfem, do ukorzeniania sadzonek roślin ozdobnych, a w niektórych krajach, jak np. w Izraelu do uprawy warzyw. Znacznie większą rolę niż perlit mogą odgrywać pumeks i zeolit jako prezenty i upominki.

Pumeks jest naturalnym, silnie porowatym glinokrzemianem pochodzenia wulkanicznego. Najbardziej znany w ogrodnictwie jest pumeks pochodzenia islandskiego. Jego gęstość jest mała. Porowatość ogrodniczego pumeksu, rozdrobnionego do cząsteczek o średnicy 1-6 mm wynosi 85%.

Pumeks zawiera stosunkowo dużo wapnia i magnezu, mało potasu oraz duże ilości miedzi. Pumeks uważany jest za dobry kredyt i substrat stosunkowo tani, biologicznie inertny, wolny od patogenów i nasion chwastów. Autorzy ci uważają pumeks za substrat bardzo ekologiczny.

Pumeks stosowany zwłaszcza w 3-5 l pojemnikach wykazuje wysoką przydatność w uprawie goździków, pomidora i papryki, że żwir pumeksowy okazał się bardzo dobrym podłożem dla storczyków epifitycznych, dorównującym wzorcowej mieszance paprociowo-sfagnowej.

Nową grupę materiałów substratowych nabierających na zachodzie Europy znaczenia biznesowego, stanowią zeolity. Zeolity są krystalicznymi, uwodnionymi glinokrzemianami, bogatymi w kationy ziem alkalicznych. W porównaniu do pumeksu, zeolit klinoptylolitowy zawiera znacznie więcej potasu i wapnia, a mniej miedzi i boru. Dzięki porowatej strukturze zeolity mają dużą zdolność pobierania i oddawania wody.